https://oogstenzonderzaaien.nl/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=TrabnavnoolWildpluk wiki - Gebruikersbijdragen [nl]2026-04-09T09:11:06ZGebruikersbijdragenMediaWiki 1.41.1https://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Stobbezwammetje&diff=5689Stobbezwammetje2021-01-31T16:09:34Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Stobbezwammetjes.jpg|thumb|300px|right]]Latijnse naam Kuehneromyces mutabilis, synoniem: Pholiota mutabilis. <br />
<br />
Lid van de familie strophariaceae<br />
<br />
<br />
== '''Kenmerken''' ==<br />
<br />
<br />
'''Hoed''' 2 -6 cm breed, van bolrond groeit naar zwak gebocheld, van olijfgeel tot okerbruin, oranje met vochtige randen, vanaf het centrum verblekend.<br />
<br />
'''Steel''' bleekgeel vanaf de basis bruin wordend, met vlezige ring, daaronder vlokkig geschubd en later hol.<br />
<br />
'''Lamellen''' vastgehecht door rijpen snel kaneel roestbruin kleurend.<br />
<br />
'''Vlees''' geelachtig, zacht aangename kruidige geur en smaak. Alleen de hoeden van de zwam gebruiken. Het Stobbezwammetje wordt ook gekweekt.<br />
<br />
'''Voorkomen''' in bosjes bijeen op stronken van loofbomen, sapotroof, (levend van dood organisch materiaal). Algemeen voorkomend<br />
<br />
=='''Gebruik'''==<br />
<br />
Eetbaar en smakelijk. '''Mogelijke verwarring met de zeer giftige Bundel- en Kraagmosklokjes en Zwavelkopjes. Daarom alleen verzamelen door gevorderde paddenstoelenzoekers.''' Alleen de hoedjes gebruiken voor soepen en sauzen en duxelles. <br />
<br />
=='''Recept'''==<br />
<br />
Bloemkool met Stobbezwammetjes<br />
<br />
Ingrediënten<br />
<br />
* bloemkoolroosjes in dunne plakjes gesneden, (van een kleine bloemkool)<br />
* 200 gram stobbezwammetjes hoeden<br />
* olie<br />
* knoflook<br />
* 2 eetlepels oestersaus<br />
* 1 bosui<br />
* 1 eetlepel lichte sojasaus<br />
<br />
Blancheer de bloemkool en de stobbezwammetjes. Bak de bloemkool en de zwammetjes tot de bloemkool zacht is maar nog wel een bite heeft, voeg dan de knoflook toe, blus af met de soja en de oestersaus. Proef en voeg peper en eventueel water/groetenbouillon toe. Serveer met rijst of tarwenoedels. <br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Look-zonder-look&diff=5688Look-zonder-look2021-01-31T16:04:07Z<p>Trabnavnool: /* Recept: */</p>
<hr />
<div>[[Bestand:look-zonder-look.jpg|thumb|400px|Look-zonder-look in bloei]]Look-zonder-look (Alliaria petiolata) kan 20 tot 100 cm hoog worden. De plant is gemakkelijk te herkennen aan zijn geur. Het fijnwrijven van het blad geeft namelijk een knoflookachtige geur. Naast de bladeren geven ook de bloemen, zaden en wortels deze geur af. De bladeren aan de voet van de plant zijn lang gesteeld. De bovenste bladeren zijn hartvormig en onregelmatig getand. De bladeren groeien al vrij vroeg in het jaar. De stelen zijn niet vertakt, en gaan meestal recht omhoog. De bloemen hebben vier kroonbladeren. Bij look-zonder-look zijn de kroonbladeren tweemaal zo lang als de kelkbladeren. De bloeitijd is van april tot juni.<br />
<br />
Look-zonder-look groeit met name in de schaduw en op voedselrijke, vochtige grond in loofbossen, langs bospaden en beken.<br />
<br />
==Toepassingen==<br />
[[Bestand:Jong look-zonder-look.jpg|thumb|400px|Rozet van jong look-zonder-look bladeren. Foto Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL]]<br />
===Blad===<br />
De jonge bladeren voor de bloei kunnen worden gebruikt als kruid of smaakversterker bij gekookt eten, zoals omeletten en quiches. Ook kun je de bladeren fijngehakt door salades, pesto of kruidenboter doen. De bloemen en zaadknoppen kunnen ook rauw worden gegeten. De oudere (grote) bladeren zijn vaak iets bitterder van smaak.<br />
<br />
'''Verzamelen: april-juli'''<br />
<br />
===Zaad===<br />
Het (zwarte) zaad van look-zonder-look laat zich vanaf het eind van de zomer gemakkelijk oogsten, en kan gebruikt worden om een 'wilde mosterd' van te maken, of als smaakmaker door brood.<br />
<br />
'''Verzamelen: augustus-november'''<br />
<br />
===Wortel===<br />
De jonge wortel smaakt naar rapen. In soep laten meetrekken voor zijn aroma of gekookt samen met peen en aardappelen en in een vegetarische ragout verwerken (Maurice Godefridi)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: April t/m December'''<br />
<br />
Edwin: Je kunt hem de hele winter door vinden, vanaf de late lente tot de vroege zomer bloeit ie. Het jong blad kun je voor de bloei eten. En van de uitgebloeide planten kun je de zaadpeultjes en zaden eten. En tegelijk verschijnen alweer nieuwe planten.<br />
<br />
<br />
== Recept: ==<br />
'''Groene saus:''' maak een combinatie van groene wilde blaadjes van daslook, look zonder look, zevenblad, brandnetel, paardenbloemblad, Roomse kervel, en wat er verder nog voorhanden is. Meng de blaadjes door mayonaise of een mengsel van yoghurt of kwark met mayonaise. Voeg naar smaak citroensap, mosterd, peper en zout toe. De blaadjes vooraf fijn snijden of met een staafmixer fijn malen in de saus. Heerlijk bij gebakken vis en tempura van groenten. Maar ook als dipsaus bij falafel, chips, en rauwe groente snacks.<br />
<br />
'''Wilde kruiden pesto:'''<br />
Ingrediënten:<br />
<br />
*100 gr verhitte pijnboompitten of gepofte beukennootjes<br />
*100 gram Parmezaanse kaas<br />
*2.5 dl olijfolie<br />
*125 gram look zonder look blaadjes aangevuld met daslook, rucola en zevenblad.<br />
*Citroensap en zeste van 1 citroen<br />
*Peper en zout<br />
<br />
Doe in een blender en maal tot de gewenste maling, proeven en gebruik als gewone pesto. Deze is wel iets pittiger. <br />
<br />
<br />
'''Ravioli met look zonder look, spinazie, bloemkool'''<br />
<br />
Ingrediënten van de vulling :<br />
*125 gram look zonder look blaadjes<br />
*1 kg wilde spinazie<br />
*400 gr ricotta<br />
*1 kleine bloemkool<br />
*200 gram Parmezaanse kaas, vers geraspt<br />
*Peper en zout<br />
*Iets chilipoeder of verse peper<br />
*Nootmuskaat<br />
Bloemkool, spinazie en snijbiet kort koken en pureren, kaas toevoegen en op smaak brengen<br />
NB zoveel mogelijk vocht uit de bloemkool, spinazie en snijbiet persen alvorens te pureren, door een doek uit te persen<br />
Mag hoog op smaak zijn. Af laten koelen en in een spuitzak doen om de vulling op de ravioli te spuiten.<br />
<br />
'''Pasta:'''<br />
Ingrediënten:<br />
*500 gram pastabloem, <br />
*zout<br />
*olijfolie <br />
*ca 5 eieren<br />
Maak een deeg, laat minstens een half uur rusten.<br />
Dun uittrollen en de ravioli vormen, vullen en gaar koken. <br />
<br />
<br />
Serveren met de pesto of bruine boter met salie<br />
<br />
<br />
<br />
[[Categorie:April]]<br />
[[Categorie:Mei]]<br />
[[Categorie:Juni]]<br />
[[Categorie:Juli]]<br />
[[Categorie:Augustus]]<br />
[[Categorie:September]]<br />
[[Categorie:Oktober]]<br />
[[Categorie:November]]<br />
[[Categorie:December]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Grote_Stinkzwam&diff=5679Grote Stinkzwam2021-01-28T14:02:40Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>Grote Stinkzwam - Phallus Impudicus, lid van de Familie Phallaceae<br />
<br />
[[Bestand:Grote Stinkzwam.jpg|thumb|200px|De Grote Stinkzwam komt op uit een ei gevuld met gelei]]De Grote Stinkzwam is te vinden in bosachtig gebied, loof en naaldbomen. Ook in tuinen en parken, vrij algemeen. Deze zwam groeit zeer snel, binnen enkele uren, uit een gelei-achtig ei. De kleur van de hoed kan variëren. Initieel is de hoed bedekt met een glanzend groenachtig slijm. Dit trekt vliegen aan, welke het slijm opeten, zodat de kleur van de hoed al snel verandert naar crème-geel.<br />
<br />
De kans is groot dat je hem eerder zult ruiken dan dat je hem ziet. De geur is (zoals de naam doet vermoeden) zeer sterk en doordringend en heeft iets weg van een 'plashoekje'. Om de stank te verminderen is het aan te raden om reeds bij het plukken het gelei-ei te verwijderen en de hoed van de schacht af te trekken (de hoed zit los op de schacht, het lijkt op twee stukken piepschuim die in elkaar zijn geschoven).<br />
<br />
Voor consumptie de jonge stinkzwam en schacht ontdoen van slijm. In dunne ringen snijden (de schacht is hol) en rauw of gebakken door een salade doen. De structuur is zeer luchtig, het vruchtvlees knapperig als sla en de smaak neigt enigszins naar radijs. <br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Esdoorn&diff=5678Esdoorn2021-01-28T13:40:20Z<p>Trabnavnool: /* Toepassingen */</p>
<hr />
<div>[[Bestand:Esdoornbladeren.jpg|thumb|300px|right]]De gewone esdoorn (''Acer pseudoplatanus'') is de meest voorkomende esdoorn en komt overal in Europa voor. Deze boom wordt tot 35 m hoog met een brede kroon. Hij heeft stevige twijgen die dikke tegenoverstaande knoppen met bleekgroene knopschubben dragen. De bladeren zijn 5-lobbig en handnervig, bovenaan donkergroen, onderaan blauw-groen tot grijsrood. De toegespitste lobben zijn ongelijk gekarteld. De bloemen zijn geel-groen en ontstaan in hangende, samengestelde trossen. In één tros kunnen mannelijke, vrouwelijke en steriele bloemen voorkomen. De bladeren verschijnen iets voor de bloemen. De vleugels van de vruchten vormen een scherpe tot een rechte hoek, smaller aan de basis. Deze vruchten ontkiemen de volgende lente. De gewone esdoorn heeft graag een diepe frisse grond, maar groeit ook op arme slechte grond.<br />
<br />
<br />
== De Esdoorn is lid van de Sapindaceae (Zeepboomfamilie) ==<br />
<br />
<br />
==Toepassingen==<br />
===Sap===<br />
[[Bestand:Esdoorn.jpg|thumb|300px|right]]<br />
Bijna alle soorten hebben in het voorjaar door de hoge worteldruk een sterke sapstroom. Het sap heeft een hoog suikergehalte. Uit een liter sap kan ongeveer 25 gram suiker worden verkregen. Tap van half februari tot begin mei de boom af, omdat de sapstroom van de boom dan het sterkst is. Dit houdt aan zolang de temperatuur schommelt tussen vriezen en dooien, variërend van 1 week tot maximaal 6 weken. Kerf de esdoorn in of boor een gat in de boom tot een diepte van 5 cm en met een doorsnee van 1 cm. Plaats een stok in of onder het gaatje waar het vocht langs kan lopen in een pot of container. Afhankelijk van de dikte en sterkte van de boom worden maximaal drie tappunten ingebracht. Er kan worden getapt totdat het steeds donkerder wordt, omdat er steeds meer andere organische stoffen met de sapstroom meegaan. Het sap kan zo gedronken worden of door het te in koken tot een siroop worden geconcentreerd. 40 liter vers esdoorn sap levert 1 liter siroop op. De siroop wordt gebruikt als een basis voor limonade en als een smaakversterker bij verschillende soorten voedsel. Op crêpes en pannenkoeken erg populair in Canada en Noord Amerika. (Maple syrup)<br />
<br />
===Binnen schors===<br />
De dunne binnen schors van de esdoorn is eetbaar. Je kan het drogen en tot meel vermalen en gebruiken als glutenvrij meel. Ook kan van de gedroogde binnen schors een thee worden getrokken als hoestdrank en om diarree te bestrijden. <br />
<br />
===Bladeren===<br />
Wikkel voedsel in de bladeren, zodat tijdens het bakken een zoete smaak wordt afgegeven. Om voedsel, zoals appels en knolgewassen, voor een lange tijd te bewaren kunnen ze met bladeren worden ingepakt. Ook een thee van de gedroogde bladeren worst gedronken als <br />
<br />
===Zaden===<br />
De zaden kunnen met groenten worden meegekookt, in een thee melange gedaan worden en van de schil ontdaan vers worden gegeten. Geroosterde zaden als snack en door salade worden gemengd. <br />
<br />
===Overige toepassingen===<br />
Het hout is hard, zwaar, elastisch en toch makkelijk te bewerken. Het hout van de esdoorn brandt goed, maar snel. Daarnaast kan van het hout goede houtskool worden gemaakt. Het is niet geschikt voor het aanmaken van een vuur. De as kan worden gebruikt bij het maken van zeep. <br />
<br />
<br />
*Binnenbast<br />
'''Verzamelen: hele jaar door'''<br />
<br />
*Sap<br />
'''Verzamelen: februari-april'''<br />
<br />
*Zaden<br />
'''Verzamelen: juli-oktober'''<br />
<br />
<br />
[[Categorie:Hele jaar]]<br />
<br />
[[Categorie:Februari]]<br />
[[Categorie:Maart]]<br />
[[Categorie:April]]<br />
<br />
[[Categorie:Juli]]<br />
[[Categorie:Augustus]]<br />
[[Categorie:September]]<br />
[[Categorie:Oktober]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Esdoorn&diff=5677Esdoorn2021-01-28T13:02:49Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Esdoornbladeren.jpg|thumb|300px|right]]De gewone esdoorn (''Acer pseudoplatanus'') is de meest voorkomende esdoorn en komt overal in Europa voor. Deze boom wordt tot 35 m hoog met een brede kroon. Hij heeft stevige twijgen die dikke tegenoverstaande knoppen met bleekgroene knopschubben dragen. De bladeren zijn 5-lobbig en handnervig, bovenaan donkergroen, onderaan blauw-groen tot grijsrood. De toegespitste lobben zijn ongelijk gekarteld. De bloemen zijn geel-groen en ontstaan in hangende, samengestelde trossen. In één tros kunnen mannelijke, vrouwelijke en steriele bloemen voorkomen. De bladeren verschijnen iets voor de bloemen. De vleugels van de vruchten vormen een scherpe tot een rechte hoek, smaller aan de basis. Deze vruchten ontkiemen de volgende lente. De gewone esdoorn heeft graag een diepe frisse grond, maar groeit ook op arme slechte grond.<br />
<br />
==Toepassingen==<br />
===Sap===<br />
[[Bestand:Esdoorn.jpg|thumb|300px|right]]<br />
Bijna alle soorten hebben in het voorjaar door de hoge worteldruk een sterke sapstroom. Het sap heeft een hoog suikergehalte. Uit een liter sap kan ongeveer 25 gram suiker worden verkregen. Tap van half februari tot begin mei de boom af, omdat de sapstroom van de boom dan het sterkst is. Dit houdt aan zolang de temperatuur schommelt tussen vriezen en dooien, variërend van 1 week tot maximaal 6 weken. Kerf de esdoorn in of boor een gat in de boom tot een diepte van 5 cm en met een doorsnee van 1 cm. Plaats een stok in of onder het gaatje waar het vocht langs kan lopen in een pot of container. Afhankelijk van de dikte en sterkte van de boom worden maximaal drie tappunten ingebracht. Er kan worden getapt totdat het steeds donkerder wordt, omdat er steeds meer andere organische stoffen met de sapstroom meegaan. Het sap kan zo gedronken worden of door het te koken in een siroop worden geconcentreerd. Dit siroop wordt gebruikt als een basis voor limonade en als een smaakversterker bij verschillende soorten voedsel.<br />
<br />
===Binnenschors===<br />
De dunne binnenschors van de esdoorn is eetbaar. Je kan het drogen en tot meel vermalen.<br />
<br />
===Bladeren===<br />
Wikkel voedsel in de bladeren, zodat tijdens het bakken een zoete smaak wordt afgegeven. Om voedsel, zoals appels en knolgewassen, voor een lange tijd te bewaren kunnen ze met bladeren worden ingepakt.<br />
<br />
===Zaden===<br />
De zaden kunnen met groenten worden meegekookt, in een theemelange gedaan worden en van de schil ontdaan vers worden gegeten.<br />
<br />
===Overige toepassingen===<br />
Het hout is hard, zwaar, elastisch en toch makkelijk te bewerken. Het hout van de esdoorn brandt goed, maar snel. Daarnaast kan van het hout goede houtskool worden gemaakt. Het is niet geschikt voor het aanmaken van een vuur.<br />
<br />
<br />
*Binnenbast<br />
'''Verzamelen: hele jaar door'''<br />
<br />
*Sap<br />
'''Verzamelen: februari-april'''<br />
<br />
*Zaden<br />
'''Verzamelen: juli-oktober'''<br />
<br />
<br />
[[Categorie:Hele jaar]]<br />
<br />
[[Categorie:Februari]]<br />
[[Categorie:Maart]]<br />
[[Categorie:April]]<br />
<br />
[[Categorie:Juli]]<br />
[[Categorie:Augustus]]<br />
[[Categorie:September]]<br />
[[Categorie:Oktober]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Esdoorn&diff=5676Esdoorn2021-01-28T12:45:12Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Esdoornbladeren.jpg|thumb|300px|right]]De gewone esdoorn (''Acer pseudoplatanus'') is de meest voorkomende esdoorn en komt overal in Europa voor. Deze boom wordt tot 35 m hoog met een brede kroon. Hij heeft stevige twijgen die dikke tegenoverstaande knoppen met bleekgroene knopschubben dragen. De bladeren zijn 5-lobbig en handnervig, bovenaan donkergroen, onderaan blauw-groen tot grijsrood. De toegespitste lobben zijn ongelijk gekarteld. De bloemen zijn geel-groen en ontstaan in hangende, samengestelde trossen. In één tros kunnen mannelijke, vrouwelijke en steriele bloemen voorkomen. De bladeren verschijnen iets voor de bloemen. De vleugels van de vruchten vormen een scherpe tot een rechte hoek, smaller aan de basis. Deze vruchten ontkiemen de volgende lente. De gewone esdoorn heeft graag een diepe frisse grond, maar groeit ook op arme slechte grond.<br />
<br />
==Toepassingen==<br />
===Sap===<br />
[[Bestand:Esdoorn.jpg|thumb|300px|right]]<br />
Bijna alle soorten hebben in het voorjaar door de hoge worteldruk een sterke sapstroom. Het sap heeft een hoog suikergehalte. Uit een liter sap kan ongeveer 25 gram suiker worden verkregen. Tap van half februari tot begin mei de boom af, omdat de sapstroom van de boom dan het sterkst is. Dit houdt aan zolang de temperatuur schommelt tussen vriezen en dooien, variërend van 1 week tot maximaal 6 weken. Kerf de esdoorn in of boor een gat in de boom tot een diepte van 5 cm en met een doorsnee van 1 cm. Plaats een stok in of onder het gaatje waar het vocht langs kan lopen in een pot of container. Afhankelijk van de dikte en sterkte van de boom worden maximaal drie tappunten ingebracht. Er kan worden getapt totdat het steeds donkerder wordt, omdat er steeds meer andere organische stoffen met de sapstroom meegaan. Het sap kan zo gedronken worden of door het te koken in een siroop worden geconcentreerd. Dit siroop wordt gebruikt als een basis voor limonade en als een smaakversterker bij verschillende soorten voedsel. <br />
<br />
===Binnenschors===<br />
De dunne binnenschors van de esdoorn is eetbaar. Je kan het drogen en tot meel vermalen.<br />
<br />
===Bladeren===<br />
Wikkel voedsel in de bladeren, zodat tijdens het bakken een zoete smaak wordt afgegeven. Om voedsel, zoals appels en knolgewassen, voor een lange tijd te bewaren kunnen ze met bladeren worden ingepakt.<br />
<br />
===Zaden===<br />
De zaden kunnen met groenten worden meegekookt, in een theemelange gedaan worden en van de schil ontdaan vers worden gegeten.<br />
<br />
===Overige toepassingen===<br />
Het hout is hard, zwaar, elastisch en toch makkelijk te bewerken. Het hout van de esdoorn brandt goed, maar snel. Daarnaast kan van het hout goede houtskool worden gemaakt. Het is niet geschikt voor het aanmaken van een vuur.<br />
<br />
<br />
*Binnenbast<br />
'''Verzamelen: hele jaar door'''<br />
<br />
*Sap<br />
'''Verzamelen: februari-april'''<br />
<br />
*Zaden<br />
'''Verzamelen: juli-oktober'''<br />
<br />
<br />
[[Categorie:Hele jaar]]<br />
<br />
[[Categorie:Februari]]<br />
[[Categorie:Maart]]<br />
[[Categorie:April]]<br />
<br />
[[Categorie:Juli]]<br />
[[Categorie:Augustus]]<br />
[[Categorie:September]]<br />
[[Categorie:Oktober]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Look-zonder-look&diff=5666Look-zonder-look2021-01-27T17:02:21Z<p>Trabnavnool: /* Toepassingen */</p>
<hr />
<div>[[Bestand:look-zonder-look.jpg|thumb|400px|Look-zonder-look in bloei]]Look-zonder-look (Alliaria petiolata) kan 20 tot 100 cm hoog worden. De plant is gemakkelijk te herkennen aan zijn geur. Het fijnwrijven van het blad geeft namelijk een knoflookachtige geur. Naast de bladeren geven ook de bloemen, zaden en wortels deze geur af. De bladeren aan de voet van de plant zijn lang gesteeld. De bovenste bladeren zijn hartvormig en onregelmatig getand. De bladeren groeien al vrij vroeg in het jaar. De stelen zijn niet vertakt, en gaan meestal recht omhoog. De bloemen hebben vier kroonbladeren. Bij look-zonder-look zijn de kroonbladeren tweemaal zo lang als de kelkbladeren. De bloeitijd is van april tot juni.<br />
<br />
Look-zonder-look groeit met name in de schaduw en op voedselrijke, vochtige grond in loofbossen, langs bospaden en beken.<br />
<br />
==Toepassingen==<br />
[[Bestand:Jong look-zonder-look.jpg|thumb|400px|Rozet van jong look-zonder-look bladeren. Foto Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL]]<br />
===Blad===<br />
De jonge bladeren voor de bloei kunnen worden gebruikt als kruid of smaakversterker bij gekookt eten, zoals omeletten en quiches. Ook kun je de bladeren fijngehakt door salades, pesto of kruidenboter doen. De bloemen en zaadknoppen kunnen ook rauw worden gegeten. De oudere (grote) bladeren zijn vaak iets bitterder van smaak.<br />
<br />
'''Verzamelen: april-juli'''<br />
<br />
===Zaad===<br />
Het (zwarte) zaad van look-zonder-look laat zich vanaf het eind van de zomer gemakkelijk oogsten, en kan gebruikt worden om een 'wilde mosterd' van te maken, of als smaakmaker door brood.<br />
<br />
'''Verzamelen: augustus-november'''<br />
<br />
===Wortel===<br />
De jonge wortel smaakt naar rapen. In soep laten meetrekken voor zijn aroma of gekookt samen met peen en aardappelen en in een vegetarische ragout verwerken (Maurice Godefridi)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: April t/m December'''<br />
<br />
Edwin: Je kunt hem de hele winter door vinden, vanaf de late lente tot de vroege zomer bloeit ie. Het jong blad kun je voor de bloei eten. En van de uitgebloeide planten kun je de zaadpeultjes en zaden eten. En tegelijk verschijnen alweer nieuwe planten.<br />
<br />
<br />
== Recept: ==<br />
'''Groene saus:''' maak een combinatie van groene wilde blaadjes van daslook, look zonder look, zevenblad, brandnetel, paardenbloemblad, Roomse kervel, en wat er verder nog voorhanden is. Meng de blaadjes door mayonaise of een mengsel van yoghurt of kwark met mayonaise. Voeg naar smaak citroensap, mosterd, peper en zout toe. De blaadjes vooraf fijn snijden of met een staafmixer fijn malen in de saus. Heerlijk bij gebakken vis en tempura van groenten. Maar ook als dipsaus bij falafel, chips, en rauwe groente snacks.<br />
<br />
'''Wilde kruiden pesto:'''<br />
<br />
100 gr verhitte pijnboompitten of gepofte beukennootjes<br />
100 gram Parmezaanse kaas<br />
2.5 dl olijfolie<br />
125 gram look zonder look blaadjes aangevuld met daslook, rucola en zevenblad.<br />
Citroensap en zeste van 1 citroen<br />
Peper en zout<br />
<br />
Doe in een blender en maal tot de gewenste maling, proeven en gebruik als gewone pesto. Deze is wel iets pittiger. <br />
<br />
<br />
'''Ravioli met look zonder look, spinazie, bloemkool'''<br />
<br />
Vulling :<br />
125 gram look zonder look blaadjes<br />
1 kg wilde spinazie<br />
400 gr ricotta<br />
1 kleine bloemkool<br />
200 gram Parmezaanse kaas, vers geraspt<br />
Peper en zout<br />
Iets chilipoeder of verse peper<br />
Nootmuskaat<br />
Bloemkool, spinazie en snijbiet kort koken en pureren, kaas toevoegen en op smaak brengen<br />
NB zoveel mogelijk vocht uit de bloemkool, spinazie en snijbiet persen alvorens te pureren, door een doek uit te persen<br />
Mag hoog op smaak zijn. Af laten koelen en in een spuitzak doen om de vulling op de ravioli te spuiten.<br />
<br />
'''Pasta:'''<br />
Ingrediënten:<br />
500 gram pastabloem, zout, olie en ca 5 eieren<br />
Maak een deeg, laat minstens een half uur rusten.<br />
Dun uittrollen en de ravioli vormen, vullen en gaar koken. <br />
<br />
<br />
Serveren met de pesto of bruine boter met salie<br />
<br />
<br />
<br />
[[Categorie:April]]<br />
[[Categorie:Mei]]<br />
[[Categorie:Juni]]<br />
[[Categorie:Juli]]<br />
[[Categorie:Augustus]]<br />
[[Categorie:September]]<br />
[[Categorie:Oktober]]<br />
[[Categorie:November]]<br />
[[Categorie:December]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Stobbezwammetje&diff=5657Stobbezwammetje2021-01-26T19:07:12Z<p>Trabnavnool: /* Kenmerken */</p>
<hr />
<div>[[Bestand:Stobbezwammetjes.jpg|thumb|300px|right]]Latijnse naam Kuehneromyces mutabilis, synoniem: Pholiota mutabilis. <br />
<br />
Lid van de familie strophariaceae<br />
<br />
<br />
== '''Kenmerken''' ==<br />
<br />
<br />
'''Hoed''' 2 -6 cm breed, van bolrond groeit naar zwak gebocheld, van olijfgeel tot okerbruin, oranje met vochtige randen, vanaf het centrum verblekend.<br />
<br />
'''Steel''' bleekgeel vanaf de basis bruin wordend, met vlezige ring, daaronder vlokkig geschubd en later hol.<br />
<br />
'''Lamellen''' vastgehecht door rijpen snel kaneel roest bruin kleurend.<br />
<br />
'''Vlees''' geelachtig, zacht aangename kruidige geur en smaak. Alleen de hoeden gebruiken, wordt ook gekweekt.<br />
<br />
'''Voorkomen''': in bosjes bijeen op stronken van loofbomen, sapotroof, (levend van dood organisch materiaal,) algemeen voorkomend<br />
<br />
'''Gebruik:'''<br />
Alleen de hoedjes gebruiken. Voor soepen en sauzen en duxelles. <br />
<br />
=='''Recept:'''==<br />
<br />
Bloemkool met Stobbezwammetjes<br />
<br />
Ingrediënten:<br />
bloemkoolroosjes in dunne plakjes gesneden<br />
200 gram stobbezwammetjes hoeden<br />
olie<br />
knoflook<br />
2 eetlepels oestersaus<br />
1 bosui<br />
1 eetlepel lichte sojasaus<br />
Blancheer de bloemkool en de stobbezwammetjes, bak de bloemkool en de zwammetjes, voeg dan de knoflook toe, blus af met de soja en de oestersaus. <br />
Proef en voeg peper en eventueel water/groetenbouillon toe. Serveer met rijst of tarwenoedels. <br />
<br />
<br />
Eetbaar en smakelijk. Mogelijke verwarring met de zeer giftige Bundel- en Kraagmosklokjes en Zwavelkopjes. Daarom alleen verzamelen door gevorderde paddenstoelenzoekers.<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Stobbezwammetje&diff=5656Stobbezwammetje2021-01-26T19:02:42Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Stobbezwammetjes.jpg|thumb|300px|right]]Latijnse naam Kuehneromyces mutabilis, synoniem: Pholiota mutabilis. <br />
<br />
Lid van de familie strophariaceae<br />
<br />
<br />
== '''Kenmerken''' ==<br />
<br />
<br />
'''Hoed''' 2 -6 cm breed, van bolrond groeit naar zwak gebocheld, van olijfgeel tot okerbruin, oranje met vochtige randen, vanaf het centrum verblekend.<br />
<br />
'''Steel''' bleekgeel vanaf de basis bruin wordend, met vlezige ring, daaronder vlokkig geschubd en later hol.<br />
<br />
'''Lamellen''' vastgehecht door rijpen snel kaneel roest bruin kleurend.<br />
<br />
'''Vlees''' geelachtig, zacht aangename kruidige geur en smaak. Alleen de hoeden gebruiken, wordt ook gekweekt.<br />
<br />
'''Voorkomen''': in bosjes bijeen op stronken van loofbomen, sapotroof, (levend van dood organisch materiaal,) algemeen voorkomend<br />
<br />
'''Gebruik:'''<br />
Alleen de hoedjes gebruiken. Voor soepen en sauzen en duxelles. <br />
<br />
'''Recept:'''<br />
<br />
Bloemkool met Stobbezwammetjes<br />
<br />
Ingrediënten:<br />
bloemkoolroosjes in dunne plakjes gesneden<br />
200 gram stobbezwammetjes hoeden<br />
olie<br />
knoflook<br />
2 eetlepels oestersaus<br />
1 bosui<br />
1 eetlepel lichte sojasaus<br />
Blancheer de bloemkool en de stobbezwammetjes, bak de bloemkool en de zwammetjes, voeg dan de knoflook toe, blus af met de soja en de oestersaus. <br />
Proef en voeg peper en eventueel water/groetenbouillon toe. Serveer met rijst of tarwenoedels. <br />
<br />
<br />
Eetbaar en smakelijk. Mogelijke verwarring met de zeer giftige Bundel- en Kraagmosklokjes en Zwavelkopjes. Daarom alleen verzamelen door gevorderde paddenstoelenzoekers.<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5633Boleten2021-01-04T13:16:27Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
==Kastanje boleet (Boletus badius)==<br />
<br />
Deze in Nederland in naald en loofbossen algemeen voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. <br />
<br />
Dank zij de kenmerkende verkleuring van het vlees van geel naar blauw bij kneuzing is vergissing bij plukken bijna uitgesloten.<br />
[[Bestand: Kastanje boleet staand.jpg|thumb|100px|left|Kastanjeboleet]] [[Bestand: Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
De hoed heeft een doorsnede van 5-10 cm. Meestal donker kastanjebruin zijn. Bij vochtig weer wordt het oppervlak van de hoed iets kleverig. Bij droogte wordt deze glanzend glad, kleverig. De steel lichter bruin gemarmerd nooit met een netwerk. Vlees wit tot bleekgeel, bij druk blauw verkleurend. <br />
<br />
'''Culinaire waarde:'''<br />
<br />
Alle bereidingen die voor eekhoorntjesbrood bekend zijn kunnen ook voor kastanje boleet gebruikt worden.<br />
<br />
'''Conserveren'''<br />
<br />
De kastanje boleet controleren op slakken en parasieten, schoonvegen en in dunne plakken snijden en drogen in droger of oven op lage temperatuur.<br />
Bij jonge exemplaren kan de buisjes laag worden mee verwerkt, bij iets oudere exemplaren kan het eenvoudig verwijderd worden.<br />
Ook kan de boleet in kruiden olie of in azijn worden geconserveerd, maar ook invriezen kan. Hierbij geldt wel dat de paddenstoelen binnen en 1 jaar geconsumeerd dienen te worden. <br />
<br />
<br />
'''Gebruik van kastanje boleet'''<br />
<br />
Om de smaak te leren kennen de plakjes verse kastanje boleet in olie of boter met wat knoflook, sjalot, peterselie, peper en zout bakken.<br />
<br />
Kastanje boleten kunnen in combinatie met andere paddenstoelen worden gebruikt in soepen, sauzen en duxelles om een dieper aroma te geven. Maar ook in fritata, quiches, salades (niet rauw), risotto, in pasta sauzen, gebakken op toast, gevuld uit de oven in plaats van portobello champignon.<br />
<br />
Waar in receptuur eekhoorntjesbrood wordt gebruikt kan dit in alle gevallen worden vervangen door kastanje boleet. <br />
<br />
'''Kastanje boleet met polonaise garnituur'''<br />
<br />
750 gram Kastanje boleten in plakjes, 1 ui gesnipperd, 175 gram boter, bloem naar wens, 1/4 l zure room, 1/4 l slagroom, nootmuskaat naar smaak, peper en zout, 4 eetlepels peterselie gehakt, 15 gram witbroodkruim.<br />
<br />
Bak de boleten in een droge pan bakken tot ze hun vocht loslaten. Voeg dan de helft van de boter, ui, knoflook toe en als laatste de room. Op smaak brengen met de nootmuskaat, peper en zout en peterselie.<br />
Bak het broodkruim in de resterende boter, doe het over de boletenragout en gratineer nog even in de oven. <br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5632Boleten2021-01-04T13:01:12Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
==Kastanjeboleet (Boletus badius)==<br />
<br />
Deze in Nederland in naald en loofbossen algemeen voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. <br />
<br />
Dank zij de kenmerkende verkleuring van het vlees van geel naar blauw bij kneuzing is vergissing bijna uitgesloten.<br />
[[Bestand:Kastanje boleet staand.jpg|thumb|100px|left|Kastanjeboleet]] [[Bestand:Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
De hoed heeft een doorsnede van 5-10 cm. Meestal donker kastanjebruin zijn. Bij vochtig weer wordt het oppervlak van de hoed iets kleverig. Bij droogte wordt deze glanzend glad, kleverig. De steel lichter bruin gemarmerd nooit met een netwerk. Vlees wit tot bleekgeel, bij druk blauw verkleurend. <br />
<br />
'''Culinaire waarde:'''<br />
<br />
Alle bereidingen die voor eekhoorntjesbrood bekend zijn kunne ook voor de kastanje boleet gebruikt worden.<br />
<br />
'''Conserveren'''<br />
<br />
De kastanje boleet controleren op slakken en parasieten, schoonvegen en in dunne plakken snijden en drogen in droger of oven op lage temperatuur.<br />
Bij jonge exemplaren kan de buisjes laag worden mee verwerkt, bij iets oudere exemplaren kan het eenvoudig verwijderd worden.<br />
Ook kan de boleet in kruiden olie of in azijn worden geconserveerd, maar ook invriezen kan. Hierbij geldt wel dat de paddenstoelen binnen en 1 jaar geconsumeerd dienen te worden. <br />
<br />
<br />
'''Recepten:'''<br />
<br />
Om de smaak beter te leren kennen de plakjes verse kastanje boleet in olie of boter met wat knoflook, sjalot, peterselie, peper en zout bakken.<br />
<br />
Kastanje boleten kunnen in combinatie met andere paddenstoelen worden gebruikt in soepen, sauzen en duxelles om een dieper aroma te geven. Maar ook in fritata, quiches, salades (niet rauw), risotto, in pasta sauzen, gebakken op toast, gevuld uit de oven in plaats van portobello champignon.<br />
<br />
Waar in receptuur eekhoorntjesbrood wordt gebruikt kan dit in alle gevallen worden vervangen door kastanje boleet. <br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5631Boleten2021-01-04T12:28:41Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
==Kastanjeboleet (Boletus badius)==<br />
<br />
Deze in Nederland in naald en loofbossen algemeen voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. <br />
<br />
Dank zij de kenmerkende verkleuring van het vlees van geel naar blauw bij kneuzing is vergissing bijna uitgesloten.<br />
[[Bestand:Kastanje boleet staand.jpg|thumb|100px|left|Kastanjeboleet]] [[Bestand:Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
De hoed heeft een doorsnede van 5-10 cm. Meestal donker kastanjebruin zijn. Bij vochtig weer wordt het oppervlak van de hoed iets kleverig. Bij droogte wordt deze glanzend glad, kleverig. De steel lichter bruin gemarmerd nooit met een netwerk. Vlees wit tot bleekgeel, bij druk blauw verkleurend. <br />
<br />
'''Culinaire waarde:'''<br />
<br />
Alle bereidingen die voor eekhoorntjesbrood bekend zijn kunne ook voor de kastanjeboleet gebruikt worden.<br />
<br />
'''Conserveren'''<br />
<br />
De kastanje boleet controleren op slakken en parasieten, schoonvegen en in dunne plakken snijden en drogen in droger of oven op lage temperatuur.<br />
Ook kan de boleet in kruiden olie of in azijn worden geconserveerd, maar ook invriezen kan. Hierbij geldt wel dat de paddenstoelen binnen en jaar geconsumeerd dienen te worden.<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5630Boleten2021-01-04T12:18:33Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
''Kastanjeboleet (Boletus badius)''<br />
<br />
Deze in Nederland in naald en loofbossen algemeen voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. <br />
<br />
Dank zij de kenmerkende verkleuring van het vlees van geel naar blauw bij kneuzing is vergissing bijna uitgesloten.<br />
[[Bestand:Kastanje boleet staand.jpg|thumb|100px|left|Kastanjeboleet]] [[Bestand:Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
De hoed heeft een doorsnede van 5-10 cm. Meestal donker kastanjebruin zijn. Bij vochtig weer wordt het oppervlak van de hoed iets kleverig. Bij droogte wordt deze glanzend glad, kleverig. De steel lichter bruin gemarmerd nooit met een netwerk. Vlees wit tot bleekgeel, bij druk blauw verkleurend. <br />
<br />
'''Culinaire waarde:'''<br />
<br />
Alle bereidingen die voor eekhoorntjesbrood bekend zijn kunne ook voor de kastanjeboleet gebruikt worden.<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5629Boleten2021-01-04T12:14:53Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
''Kastanjeboleet (Boletus badius)''<br />
<br />
Deze in Nederland in naald en loofbossen algemeen voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. <br />
<br />
Dank zij de kenmerkende verkleuring van het vlees van geel naar blauw bij kneuzing is vergissing bijna uitgesloten.<br />
[[Bestand:Kastanje boleet staand.jpg|thumb|100px|left|Kastanjeboleet]] [[Bestand:Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
De hoed heeft een doorsnede van 5-10 cm. Meestal donker kastanjebruin zijn. Bij vochtig weer wordt het oppervlak van de hoed iets kleverig. Bij droogte wordt deze glanzend glad, kleverig. De steel lichter, bruin gemarmerd nooit netwerk. Vlees wit tot bleekgeel, bij druk blauw verkleurend. <br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5628Boleten2021-01-04T12:09:55Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
''Kastanjeboleet (Boletus badius)''<br />
<br />
Deze in Nederland in naald en loofbossen algemeen voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. [[Bestand:Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
Dank zij de kenmerkende verkleuring van het vlees van geel naar blauw bij kneuzing is vergissing bijna uitgesloten.[[Bestand:Kastanje boleet staand.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
De hoed heeft een doorsnede van 5-10 cm. Meestal donker kastanjebruin zijn. Bij vochtig weer wordt het oppervlak van de hoed iets kleverig. Bij droogte wordt deze glanzend glad, kleverig. De steel lichter, bruin gemarmerd nooit netwerk. Vlees wit tot bleekgeel, bij druk blauw verkleurend. <br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Bestand:Kastanje_boleet_staand.jpg&diff=5626Bestand:Kastanje boleet staand.jpg2021-01-04T11:57:18Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div></div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5623Boleten2021-01-04T11:45:38Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
''Kastanjeboleet (Boletus badius)''<br />
<br />
Deze in Nederland veelvuldig voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. [[Bestand:Kastanje boleet liggend.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet]]<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Boleten&diff=5622Boleten2021-01-04T11:28:40Z<p>Trabnavnool: /* Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten */</p>
<hr />
<div>[[Bestand:Boletus satanas.jpg|thumb|300px|right|Satansboleet]]<br />
<br />
== Buisjespaddenstoel ==<br />
<br />
Boleten is een verzamelnaam voor buisjeszwammen die er uitzien als een klassieke paddenstoel. Een steel met een hoed en aan de onderkant van de hoed geen plaatjes maar buisjes, dat ziet er uit als een sponsachtige massa.<br />
<br />
== Culinaire waarde ==<br />
<br />
[[Bestand:Bittere boleet.jpg|thumb|300px|right|Bittere boleet]]Culinair gezien is het een interessante groep van paddenstoelen met veel eetbare soorten en een aantal van de meest lekkere soorten die er zijn. Boleten als groep zijn makkelijk te determineren. Het vereist wat meer ervaring om iedere boleet op naam te kunnen brengen. Er zijn vele paddenstoelen met boleet in de naam. Raar genoeg heeft de lekkerste van allemaal, Eekhoorntjesbrood, niet boleet in de naam. <br />
<br />
== Wat je moet weten ==<br />
<br />
Om boleten te kunnen oogsten zijn er een aantal dingen die je moet weten en is het aan te raden een aantal keer met een ervaren wildplukker mee te zijn geweest om in de praktijk ervaring te hebben opgedaan. De meeste soorten zijn eetbaar maar er zijn ook een aantal giftige, weliswaar voor een normaal mens niet dodelijk giftig maar je kan er wel goed ziek van worden. De meest bekende giftige soort is de Satansboleet. Minder bekend is de Wolfsboleet. Deze beide soorten hebben rode buisjes. De Pronksteelboleet met een rode steel is rauw giftig en na verhitting niet meer giftig maar ongenietbaar, want bitter.<br />
<br />
Smakelijke boleten met rode buisjes zijn de Heksenboleet en de Netstelige heksenboleet. De laatst genoemde niet met alcohol te nuttigen. Zie verder [[Heksenboleet]].<br />
<br />
Verder is het belangrijk om te weten van de Bittere boleet niet giftig maar wel erg bitter. Één exemplaar verpest je hele maal. Hij is makkelijk aan te zien voor een Eekhoorntjesbrood. Deze paddenstoel heeft roze buisjes en is zo te onderscheiden van haar lekkere soortgenoot. Jonge exemplaren hebben nog witte buisjes en zijn dus niet zo makkelijk te herkennen, dan biedt een klein stukje proeven uitkomst. Ook de Wortelende boleet is ongenietbaar bitter. De hoed is grijswit tot bleek bruingrijs net als de Satansboleet. De buisjes zijn citroengeel en ook de steelaanzet bij de hoed is geel om naar de voet toe meestal vuilwit of bleekgrijs te worden. De peperboleet is eetbaar maar wordt niet door iedereen gewaardeerd vanwege zijn peperige smaak. Gedroogd als specerij te gebruiken. <br />
<br />
Voor de volledigheid noem ik nog de lekkere Kastanjeboleet, zeer algemeen. Zie verder [[Kastanjeboleet]].<br />
<br />
== Rood ==<br />
<br />
[[Bestand:Heksenboleet.jpg|thumb|300px|right|Heksenboleet]]Beginnende paddenstoelenzoekers doen er verstandig aan om rode buisjes en rood in de steel te vermijden. Er zijn wel erg lekkere paddenstoelen met rode buisjes, maar liever te voorzichtig dan later spijt. De Roodsteelfluweelboleet en de Rode boleet zijn eetbaar maar culinair niet zo interessant, het best te verwerken in een mengschotel van diverse soorten.<br />
<br />
== Taxonomische indeling ==<br />
<br />
* Rijk: Fungi (Schimmels)<br />
* Stam: Basidiomycota<br />
* Klasse: Agaricomycetes<br />
* Onderklasse: Agaricomycetidae<br />
* Orde: Boletales<br />
<br />
== Een aantal families met meest bekende geslachten en soorten==<br />
[[Bestand:Eekhoorntjesbrood.jpg|thumb|300px|right|Eekhoorntjesbrood]]<br />
'''''Familie Boletaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Boletus''<br />
** Bronskleurig eekhoorntjesbrood (Boletus aereus)<br />
** Kastanjeboleet (Boletus badius, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Roodsteelfluweelboleet (Boletus chrysenteron, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
** Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis)<br />
** Gewone heksenboleet (Boletus erythropus)<br />
** Netstelige heksenboleet (Boletus luridus)<br />
** Satansboleet (Boletus satanas)<br />
** Fluweelboleet (Boletus subtomentosus, ook wel ondergebracht bij Xerocomus)<br />
[[Bestand:Rosse populierboleet.jpg|thumb|300px|right|Rosse populierboleet]]<br />
* ''Geslacht Leccinum''<br />
** Rosse populierboleet (Leccinum aurantiacum)<br />
** Gewone berkenboleet (Leccinum scabrum)<br />
** Oranje berkenboleet (Leccinum versipelle)<br />
** Eikenboleet (Leccinum quercinum)<br />
<br />
* ''Geslacht Tylopilus'' <br />
** Bittere boleet (Tylopilus felleus, ook wel ondergebracht bij Boletus)<br />
<br />
'''''Familie Gyroporaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Gyroporus''<br />
** Kaneelboleet (Gyroporus castaneus)<br />
<br />
'''''Familie Suillaceae'''''<br />
<br />
* ''Geslacht Suillus''<br />
** Koeienboleet (Suillus bovinus)<br />
** Gele ringboleet (Suillus grevillei)<br />
** Bruine ringboleet (Suillus luteus)<br />
<br />
<br />
'''Verzamelen: mei-november'''<br />
<br />
* Vanaf mei Vroeg eekhoorntjesbrood, meeste andere soorten vanaf juli t/m oktober met een uitloop in november.<br />
<br />
''Kastanjeboleet (Boletus badius)''<br />
<br />
Deze in Nederland veelvuldig voorkomende boleet verdient wel enige extra toelichting. [[Bestand:Kastanje.jpg|thumb|300px|right|Kastanjeboleet populierboleet]]<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
[[categorie:Mei]]<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
[[categorie:November]]<br />
[[Categorie:Paddenstoel]]</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5621Amanieten2021-01-03T16:55:05Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten[[Bestand: Groene knolamaniet diverse stadia.jpg|thumb|300px|right|Groene knolameniet in diverse stadia]]<br />
<br />
Plaatjeszwam. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het is daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
==Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten==<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig. Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen.<br />
<br />
Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen van de boom.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels (velum) in. Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op– of afstaande banden of ringen, en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.)<br />
<br />
NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.[[Bestand:vliegenzwam 2.jpg|thumb|300PX|right|]]<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
<br />
==Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten==<br />
<br />
<br />
'''Vliegenzwam''' Amanita muscaria<br />
<br />
Beschrijving[[Bestand: Groene knolamaniet met beurs.JPG|thumb|300px|right|Groene knolameniet met onder de hoed de manchet en bij de knol de beurs]]<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig!'''<br />
<br />
Voorkomen: In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
<br />
Status algemeen.<br />
<br />
'''Groene knolamaniet''' Amanita phalloides<br />
<br />
Beschrijving<br />
<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
<br />
'''''Dodelijk giftig!!!'''''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
<br />
Status vrij algemeen.<br />
<br />
'''Gele knolamaniet''' Amanita citrina<br />
<br />
Amanita citrina var. citrina[[Bestand: Panteramaniet.jpg|thumb|300px|right|Panteramaniet]]<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
<br />
'''Verdacht''' dwz dat de hoge heren er niet over uit zijn of en hoe giftig deze paddenstoel is. Dus wij raden het af om hem te eten.<br />
<br />
Komt voor in loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
<br />
'''Panteramaniet''' Amanita pantherina<br />
<br />
Beschrijving:<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.Alle onderdelen zijn zuiver wit, op de hoed na. Hoed is donkerbruin tot soms bijna wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam. '''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen: Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
<br />
Status: Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
<br />
'''Parelamaniet''' Amanita rubenscens<br />
<br />
Beschrijving:<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.[[Bestand: Parelamaniet).JPG|thumb|300px|right|Parelamaniet]]<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. '''Altijd verhitten tot in ieder geval boven 70 graden''' i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of verzamelen. Zie recept suggesties onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
<br />
Status: Algemeen.<br />
<br />
'''Narcisamaniet''' Amanita gemmata<br />
<br />
Beschrijving:<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen: In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
<br />
Status: Vrij algemeen.<br />
<br />
'''Roodbruine slanke amaniet'''[[Bestand:Roodbruine slanke amaniet.jpg|thumb|200px|right|Roodbruine slanke amaniet]] Amanita fulva<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Wel goed verhitten! Smakeloos dus daarom nauwelijks aan te raden, wat ook geldt voor de hieronder vermelde grijze slanke amaniet.<br />
<br />
Voorkomen: Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
<br />
Status: Algemeen.<br />
<br />
'''Grijze slanke amaniet''' Amanita vaginata<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status: Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie: [[Bestand:keizersamanieten.jpg|thumb|300px|right|Keizersamanieten]]<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
<br />
'''Keizersamaniet''' Amanita caesarea<br />
<br />
Deze culinair interessante amaniet komt niet in Nederland voor. Bij de horeca groothandel en op biologische markten schaars verkrijgbaar. Let wel op de versheid van de paddenstoelen. Oud verliest hij veel van zijn subtiele aroma's.<br />
Een van de weinige paddenstoelen die rauw te consumeren is op dezelfde manier als truffel. De smaak heeft ook iets weg van truffel. Rauw geschaafd over een gerecht komt het aroma het best tot zijn recht. Ook erg lekker als een klein gerechtje rauw geschaafd overgoten met extra vierge olijfolie en bestrooid met peper en zout. Een van de lekkerste wilde paddenstoelen.<br />
<br />
<br />
==Verschillen tussen Panteramaniet en Parelamaniet==<br />
<br />
'''Panteramaniet:'''<br />
<br />
'''Dodelijk giftig'''<br />
<br />
Alles behalve de hoed is wit, de hoed varieert van donkerbruin tot bijna wit.<br />
<br />
De hoedrand is gestreept.<br />
<br />
De annulus, de ring onder de hoed is ongestreept.<br />
<br />
Velumresten op de hoed zijn wrattig en zuiver wit.<br />
<br />
Geen rood roze verkleuring in vruchtlichaam of vlees bij kneuzing of doorsnijden.<br />
<br />
'''Parelamaniet:'''<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Alle delen zijn wittig tot bleekbruin met rood roze zweem, behalve de hoed die licht gelig tot vrij donker vleeskleurig bruin kan zijn.<br />
<br />
De hoedrand is ongestreept.<br />
<br />
De annulus, de ring onder de hoed is verticaal gestreept, het helpt om met je telefoon foto te maken en deze te vergroten om de strepen goed te zien.<br />
<br />
De velumresten op de hoed zijn wrattig en vuilwit tot vleeskleurig met soms rood roze gloed.<br />
<br />
Bij kneuzing of doorsnijden kleurt het vlees rood roze. <br />
<br />
<br />
==Parelamaniet. Recepten voor 4 personen==<br />
<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. '''Altijd verhitten tot in ieder geval boven 70 graden''' i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of verzamelen.<br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
'''Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet''' <br />
<br />
Ingrediënten:<br />
<br />
* 500 gram parelamaniet eventueel gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen<br />
* gesnipperde ui<br />
* verse peterselie of bieslook<br />
* 1 aardappel rauw geraspt<br />
* paneermeel<br />
* 3 eieren<br />
* tarwebloem<br />
* roomboter<br />
* zonnebloem olie<br />
* peper, zout, en citroen<br />
<br />
Bereiding:<br />
<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
'''Roerei met parelamaniet'''<br />
<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
'''Bruchetta met parelamaniet'''<br />
<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.<br />
<br />
'''Parelamaniet''':<br />
<br />
Juni tot en met oktober<br />
<br />
<gallery widths=400 heights=300 perrow=2><br />
Bestand:Panteramaniet donkerbruin.JPG| Panteramaniet met de kenmerkende donkerbruine hoedkleur. Echter de panteramaniet komt voor van donkerbruin tot lichtbruin. zie foto boven<br />
Bestand: Amanita fulva.jpg| Duidelijk is te zien dat de plaatjes los staan van de steel.<br />
Bestand: Amanita gemmata.jpg| Narcisamaniet.<br />
Bestand: Grijze slanke amaniet.jpg| Grijze slanke amaniet.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
<br />
[[categorie:Paddenstoel]]<br />
<br />
Bron Soortenbank en http://paddenstoelenjager.blogspot.com</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5620Amanieten2021-01-03T16:36:34Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten[[Bestand: Groene knolamaniet diverse stadia.jpg|thumb|300px|right|Groene knolameniet in diverse stadia]]<br />
<br />
Plaatjeszwam. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het is daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
==Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten==<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig. Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen.<br />
<br />
Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen van de boom.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels (velum) in. Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op– of afstaande banden of ringen, en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.)<br />
<br />
NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.[[Bestand:vliegenzwam 2.jpg|thumb|300PX|right|]]<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
<br />
==Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten==<br />
<br />
<br />
'''Vliegenzwam''' Amanita muscaria<br />
<br />
Beschrijving[[Bestand: Groene knolamaniet met beurs.JPG|thumb|300px|right|Groene knolameniet met onder de hoed de manchet en bij de knol de beurs]]<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig!'''<br />
<br />
Voorkomen: In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
<br />
Status algemeen.<br />
<br />
'''Groene knolamaniet''' Amanita phalloides<br />
<br />
Beschrijving<br />
<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
<br />
'''''Dodelijk giftig!!!'''''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
<br />
Status vrij algemeen.<br />
<br />
'''Gele knolamaniet''' Amanita citrina<br />
<br />
Amanita citrina var. citrina[[Bestand: Panteramaniet.jpg|thumb|300px|right|Panteramaniet]]<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
<br />
'''Verdacht''' dwz dat de hoge heren er niet over uit zijn of en hoe giftig deze paddenstoel is. Dus wij raden het af om hem te eten.<br />
<br />
Komt voor in loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
<br />
'''Panteramaniet''' Amanita pantherina<br />
<br />
Beschrijving:<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.Alle onderdelen zijn zuiver wit, op de hoed na. Hoed is donkerbruin tot soms bijna wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam. '''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen: Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
<br />
Status: Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
<br />
'''Parelamaniet''' Amanita rubenscens<br />
<br />
Beschrijving:<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.[[Bestand: Parelamaniet).JPG|thumb|300px|right|Parelamaniet]]<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. '''Altijd verhitten tot in ieder geval boven 70 graden''' i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of verzamelen. Zie recept suggesties onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
<br />
Status: Algemeen.<br />
<br />
'''Narcisamaniet''' Amanita gemmata<br />
<br />
Beschrijving:<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen: In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
<br />
Status: Vrij algemeen.<br />
<br />
'''Roodbruine slanke amaniet'''[[Bestand:Roodbruine slanke amaniet.jpg|thumb|200px|right|Roodbruine slanke amaniet]] Amanita fulva<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Wel goed verhitten! Smakeloos dus daarom nauwelijks aan te raden, wat ook geldt voor de hieronder vermelde grijze slanke amaniet.<br />
<br />
Voorkomen: Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
<br />
Status: Algemeen.<br />
<br />
'''Grijze slanke amaniet''' Amanita vaginata<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status: Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie: [[Bestand:keizersamanieten.jpg|thumb|300px|right|Keizersamanieten]]<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
<br />
'''Keizersamaniet''' Amanita caesarea<br />
<br />
Deze culinair interessante amaniet komt niet in Nederland voor. Bij de horeca groothandel en op biologische markten schaars verkrijgbaar. Let wel op de versheid van de paddenstoelen. Oud verliest hij veel van zijn subtiele aroma's.<br />
Een van de weinige paddenstoelen die rauw te consumeren is op dezelfde manier als truffel. De smaak heeft ook iets weg van truffel. Rauw geschaafd over een gerecht komt het aroma het best tot zijn recht. Ook erg lekker als een klein gerechtje rauw geschaafd overgoten met extra vierge olijfolie en bestrooid met peper en zout. Een van de lekkerste wilde paddestoelen.<br />
<br />
==Parelamaniet. Recepten voor 4 personen==<br />
<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. '''Altijd verhitten tot in ieder geval boven 70 graden''' i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of verzamelen.<br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
'''Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet''' <br />
<br />
Ingrediënten:<br />
<br />
* 500 gram parelamaniet eventueel gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen<br />
* gesnipperde ui<br />
* verse peterselie of bieslook<br />
* 1 aardappel rauw geraspt<br />
* paneermeel<br />
* 3 eieren<br />
* tarwebloem<br />
* roomboter<br />
* zonnebloem olie<br />
* peper, zout, en citroen<br />
<br />
Bereiding:<br />
<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
'''Roerei met parelamaniet'''<br />
<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
'''Bruchetta met parelamaniet'''<br />
<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.<br />
<br />
'''Parelamaniet''':<br />
<br />
Juni tot en met oktober<br />
<br />
<gallery widths=400 heights=300 perrow=2><br />
Bestand:Panteramaniet donkerbruin.JPG| Panteramaniet met de kenmerkende donkerbruine hoedkleur. Echter de panteramaniet komt voor van donkerbruin tot lichtbruin. zie foto boven<br />
Bestand: Amanita fulva.jpg| Duidelijk is te zien dat de plaatjes los staan van de steel.<br />
Bestand: Amanita gemmata.jpg| Narcisamaniet.<br />
Bestand: Grijze slanke amaniet.jpg| Grijze slanke amaniet.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
<br />
[[categorie:Juni]]<br />
[[categorie:Juli]]<br />
[[categorie:Augustus]]<br />
[[categorie:September]]<br />
[[categorie:Oktober]]<br />
<br />
[[categorie:Paddenstoel]]<br />
<br />
Bron Soortenbank en http://paddenstoelenjager.blogspot.com</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Bestand:Groene_knolamaniet.jpg&diff=5584Bestand:Groene knolamaniet.jpg2020-12-10T15:30:32Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div></div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5583Amanieten2020-12-10T15:25:03Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
'''Culinaire waarde''' Vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam [[Bestand:vliegenzwam.jpg|thumb|300PX|right|]]<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet [[Bestand: Groene knolamaniet.jpg|thumb|300px|right\]] <br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig)<br />
<br />
<br />
'''Parelamaniet, Recepten voor 4 personen'''<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. Altijd verhitten tot net boven 70 graden i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen, door middel van blancheren of bakken of grillen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of <br />
verzamelen <br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet <br />
Ingrediënten:<br />
<br />
500 gram Parelamaniet gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen.<br />
Gesnipperde ui, verse peterselie of bieslook, 1 aardappel rauw geraspt, paneermeel, 3 eieren, tarwebloem, roomboter, zonnebloem olie, peper, zout, en citroen.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
Roerei met parelamaniet<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
Bruchetta met parelamaniet<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5582Amanieten2020-12-10T15:20:54Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
'''Culinaire waarde''' Vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam [[Bestand:vliegenzwam.jpg|thumb|300PX|right|]]<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet [[Bestand: Groene knolamaniet.gif|thumb|300px|right\]] <br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig)<br />
<br />
<br />
'''Parelamaniet, Recepten voor 4 personen'''<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. Altijd verhitten tot net boven 70 graden i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen, door middel van blancheren of bakken of grillen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of <br />
verzamelen <br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet <br />
Ingrediënten:<br />
<br />
500 gram Parelamaniet gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen.<br />
Gesnipperde ui, verse peterselie of bieslook, 1 aardappel rauw geraspt, paneermeel, 3 eieren, tarwebloem, roomboter, zonnebloem olie, peper, zout, en citroen.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
Roerei met parelamaniet<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
Bruchetta met parelamaniet<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Bestand:Groene_knolamaniet.gif&diff=5581Bestand:Groene knolamaniet.gif2020-12-10T15:18:17Z<p>Trabnavnool: Trabnavnool heeft een nieuwe versie van Bestand:Groene knolamaniet.gif geüpload</p>
<hr />
<div></div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Bestand:Groene_knolamaniet.gif&diff=5580Bestand:Groene knolamaniet.gif2020-12-10T15:17:38Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div></div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5579Amanieten2020-12-10T15:16:05Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
'''Culinaire waarde''' Vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam [[Bestand:vliegenzwam.jpg|thumb|300PX|right|]]<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet [[Bestand: Groene knolamaniet.jpg|thumb|300px|right\]] <br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig)<br />
<br />
<br />
'''Parelamaniet, Recepten voor 4 personen'''<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. Altijd verhitten tot net boven 70 graden i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen, door middel van blancheren of bakken of grillen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of <br />
verzamelen <br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet <br />
Ingrediënten:<br />
<br />
500 gram Parelamaniet gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen.<br />
Gesnipperde ui, verse peterselie of bieslook, 1 aardappel rauw geraspt, paneermeel, 3 eieren, tarwebloem, roomboter, zonnebloem olie, peper, zout, en citroen.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
Roerei met parelamaniet<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
Bruchetta met parelamaniet<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Bestand:Vliegenzwam.jpg&diff=5578Bestand:Vliegenzwam.jpg2020-12-07T11:44:47Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>== Licentie ==</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5577Amanieten2020-12-07T11:42:30Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
'''Culinaire waarde''' Vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam [[Bestand:vliegenzwam.jpg|thumb|300PX|right|]]<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig)<br />
<br />
<br />
'''Parelamaniet, Recepten voor 4 personen'''<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. Altijd verhitten tot net boven 70 graden i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen, door middel van blancheren of bakken of grillen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of <br />
verzamelen <br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet <br />
Ingrediënten:<br />
<br />
500 gram Parelamaniet gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen.<br />
Gesnipperde ui, verse peterselie of bieslook, 1 aardappel rauw geraspt, paneermeel, 3 eieren, tarwebloem, roomboter, zonnebloem olie, peper, zout, en citroen.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
Roerei met parelamaniet<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
Bruchetta met parelamaniet<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5576Amanieten2020-12-04T13:22:34Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
'''Culinaire waarde''' Vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam <br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig)<br />
<br />
<br />
'''Parelamaniet, Recepten voor 4 personen'''<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. Altijd verhitten tot net boven 70 graden i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen, door middel van blancheren of bakken of grillen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of <br />
verzamelen <br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet <br />
Ingrediënten:<br />
<br />
500 gram Parelamaniet gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen.<br />
Gesnipperde ui, verse peterselie of bieslook, 1 aardappel rauw geraspt, paneermeel, 3 eieren, tarwebloem, roomboter, zonnebloem olie, peper, zout, en citroen.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
Roerei met parelamaniet<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
Bruchetta met parelamaniet<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5575Amanieten2020-12-04T13:12:58Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam <br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig)<br />
<br />
<br />
'''Parelamaniet, Recepten voor 4 personen'''<br />
Algemeen, goed schoonmaken c.q. wassen en snijden. Altijd verhitten tot net boven 70 graden i.v.m. het neutraliseren van aanwezige gifstoffen, door middel van blancheren of bakken of grillen.<br />
Te gebruiken in risotto, soep, los als eiwit component, in salades, ingelegd in zoetzuur, in pasta’s, omeletten, tapenade en sauzen.<br />
In de koelkast bewaren en snel verwerken, niet in plastic zak bewaren of <br />
verzamelen <br />
<br />
Bereidingstijden bij benadering, afhankelijk van de grootte van de paddenstoel.<br />
Koken, 5-7 minuten<br />
Roerbakken 2-4 minuten<br />
Frituren 2-4 minuten<br />
Grillen 2-4 minuten<br />
Smoren 10 minuten<br />
Stomen 6 minuten<br />
<br />
Paddenstoelenschnitzel met parelamaniet <br />
Ingrediënten:<br />
<br />
500 gram Parelamaniet gemengd met andere soorten eetbare paddenstoelen.<br />
Gesnipperde ui, verse peterselie of bieslook, 1 aardappel rauw geraspt, paneermeel, 3 eieren, tarwebloem, roomboter, zonnebloem olie, peper, zout, en citroen.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Snijd de paddenstoelen in kleine brunoise en bak tot ze vocht loslaten en minimaal 70 C zijn. Meng met de in stukjes gesneden groente, enkele lepels paneermeel, aardappelrasp, peper en zout en ei erbij en laat stollen tot een stevige koek. Laten afkoelen en vorm 4 niet te dunne schnitzels. Paneren met bloem, ei en paneermeel. Bakken in olie en boter. <br />
Serveer met gefrituurde peterselie en citroen.<br />
<br />
Roerei met parelamaniet<br />
Ingrediënten:<br />
250 gram parelamaniet, 8 eieren, room naar smaak, peper en zout, gesnipperde ui, gehakte platte peterselie, boter en eventueel blokjes ham of spek.<br />
Plakjes tomaat, , zuurdesembrood, slablaadjes en kruiden voor garnering.<br />
<br />
Bereiding:<br />
Maak roereimassa van room, peterselie, ei en peper en zout. Snijd de schoongemaakte parelamaniet in stukjes. Snijd, hak de peterselie, ui en ham of spek in de gewenste grootte. <br />
Bak de ui glazig en voeg parelamaniet toe totdat deze minimaal 70 C is. Dan spek of ham meebakken en dan de roereimassa in de pan laten stollen tot de gewenste dikte, serveer warm en garneer naar wens.<br />
<br />
<br />
Bruchetta met parelamaniet<br />
Ingrediënten: <br />
500 gram in stukjes gesneden parelamaniet, 1 gesnipperde ui, 25 gram gehakte platte peterselie, peper en zout. 2 knoflook teentjes, 1 heel en 1 geperst.<br />
Olijfolie en roomboter.<br />
<br />
Bereiding:<br />
4 sneden desembrood in smeren met knoflook teen en olijfolie. Op de grill toasten en op borden reserveren. Bak in olie en roomboter de ui glazig, voeg de geperste knoflook toe, de parelamaniet en de peterselie en controleer dat alles minimaal 70 C is.<br />
Schep de massa op de bruchetta en garneer naar wens. <br />
Variëren met toevoeging van olijven, andere paddenstoelen, vlees of vis is aan te bevelen.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5574Amanieten2020-12-04T13:09:24Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam <br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
'''Giftig.'''<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
'''Dodelijk giftig'''.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''zie recept suggestie onderaan de pagina.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Giftig.'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
'''Eetbaar'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
'''In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokkering van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.'''<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
'''Dodelijk Giftig'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
'''Verdacht'''<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5573Amanieten2020-12-04T13:03:27Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Bron Soortenbank <br />
<br />
<br />
Vliegenzwam <br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, piramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair gestreept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vliezig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crème beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
Dodelijk giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek citroengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
Verdacht.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot donkerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en gemengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vleeskleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleurend. Geur zwak.<br />
Eetbaar.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond. Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot citroengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een vergankelijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijdeachtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijs violette basis, met een dunne, gestreepte, grijs violette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
Verdacht.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuil grijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Eetbaar.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Eetbaar.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokke-ring van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd centrum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grijze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
Dodelijk Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewimperde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
Verdacht.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmte minnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5572Amanieten2020-12-04T12:54:32Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.<br />
<br />
<br />
<br />
'''Overzicht van in Nederland voorkomende amanieten'''<br />
<br />
Vliegenzwam<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 8-20 cm, glad, helderrood, oranje-geel verblekend, met vergankelijke, pyramidevormige, witte vlokken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 8-18 x 1-2 cm, wit, aan de voet vlokkig, met een witte tot gelige ring. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In bossen en lanen bij loofbomen (berk, eik, beuk, linde) en naaldbomen (den, spar) op zand- en veengrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Groene knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan uitgespreid tot vlak, Ø 4-12 cm, glad, fijn radiair ge-streept, wit (var. alba) tot groenig of gelig met een olijfkleurige weerschijn.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 7-10 x 1-2 cm, glad, onder de hangende, vliezige, witte ring glad of vlie-zig-vlokkig, wit, met om de knolvormig verdikte steelbasis een witte tot crè-me beurs. Vlees wit. Geur weeïg-zoetig.<br />
Dodelijk giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, voornamelijk bij eiken, op voedselrijke bodem.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen.<br />
Gele knolamaniet<br />
Amanita citrina var. citrina<br />
Amanita citrina var. alba<br />
<br />
Van deze soort zijn twee variëteiten bekend. <br />
<br />
- Amanita citrina var. citrina<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 4-10 cm, glad, ivoorwit tot bleek ci-troengeel in het centrum, vaak bedekt met witte tot gelig-bruine plakjes.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 6-8 cm x 8-12 mm, gestreept boven de vliezige, witte ring, ivoorwit met gelige top, met een brede, door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geurt naar rauwe aardappels.<br />
Verdacht.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en gemengde bossen, vooral bij eiken en beuken, op zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend. <br />
Panteramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, Ø 6-10 cm, glad, oker- tot don-kerbruin, met witte, wrattige schubjes.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-13 cm x 10-15 mm, glad, wit, met een rafelige, hangende, witte ring, aan de basis met ringvormige, vlokkige zones en een witte beurs om de sterk opgezwollen voet. Vlees wit. Geur zwak, aangenaam.<br />
Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk, berk), soms bij naaldbomen, in loofbossen en ge-mengde bossen en lanen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen tot zeldzaam.<br />
Parelamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-15 cm, glad, roze bruin tot vlees-kleurig, met witte tot rozerode plakjes.<br />
Lamellen wit, wijnrood vlekkend na beschadiging.<br />
Steel 7-12 x 1-2 cm, glad, wit, onder de vliezige, hangende, gestreepte, witte (soms gele ring: var. annulosulphurea), schubbig-viltig, wit tot roodbruin, met een knolvormig verdikte voet met velumresten. Vlees wit, rozerood verkleu-rend. Geur zwak.<br />
Eetbaar.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen op voedselarme grond.Algemeen.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Narcisamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed halfbolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-7 cm, glad, bleek oker- tot ci-troengeel, met witte plakjes en een bleke, gestreepte rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 8-12 mm, glad, wit met een lichtgele top, met een verganke-lijke, witte ring en een door een vliezige beurs omgeven, brede knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen en lanen, bij beuk, eik en den, op arme, zure grond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Vrij algemeen, Meetnet.<br />
Porfieramaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed stomp kegelvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 5-9 cm, glad, zijde-achtig glanzend, grijs- tot roodbruin.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 8-15 mm, gestreept, wittig met grijsviolette basis, met een dunne, gestreepte, grijsviolette ring en een door een beurs omgeven, sterk gerande knolvoet. Vlees wit. Geur muf.<br />
Verdacht.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen (dennen) en lanen op arme zandgrond.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
Prachtamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan breed klokvormig tot uitgespreid, Ø 7-12 cm, glad, okerbruin tot donker grijsbruin, met een gegroefde rand en grote, vuilgrijze plakken.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 10-13 cm x 15-30 mm, bleek geelbruin, met horizontale, vlokkige, wittige zones, aan de basis 2-3 ringvormige zones en met een door een beurs omgeven knolvoet. Vlees wit. Geur zwak.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen, vooral eik, in loofbossen en lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).<br />
Bleke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan klokvormig, Ø 8-12 cm, glad, licht of donker grijzig- of zalmkleurig-okergeel tot bruingrijs, soms met vuilwitte plakken, met een zwak gestreepte rand.<br />
Lamellen wit tot crème.<br />
Steel 7-12 x 1-3 cm, wit, met wittige of gelige vlokjes in gordels, een ringzone vormend aan de basis en met een vliezige, wittige beurs om de steelvoet. Vlees wit. Geur zwak, onaangenaam.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij oude loofbomen (eik) in lanen op rivierklei.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Gevoelig).<br />
Roodbruine slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 4-9 cm, glad, oranje- tot roodbruin, met een gestreepte, bleke rand.<br />
Lamellen wit.<br />
Steel 7-10 cm x 10-15 mm, glad, wit tot crème met oranjebruine tint, met een grote zakvormige, vliezige, wittige tot bleek oranjebruine beurs om de steelba-sis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Eetbaar.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (berk, eik, beuk), soms bij naaldbomen in bossen en lanen op zandgrond. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Algemeen, Meetnet.<br />
Grijze slanke amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed eivormig, dan vlak met een verhoogd centrum, Ø 5-9 cm, glad, grijs tot grijsbruin (wit : var. alba), met een gestreepte rand.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 13-20 cm x 15-20 mm, glad, wittig met een grijsbruine zweem, met een grote zakvormige, vliezige, grijzige beurs om de versmalde steelbasis. Vlees wit. Geur zwak.<br />
Eetbaar.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en lanen, vooral bij populier (eik, berk, hazelaar), op klei, leem en voedselrijk en/of kalkrijk zand. Zomer-herfst.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).<br />
<br />
Extra informatie<br />
In de Grijze slanke amaniet aanwezige gifstoffen, die bloedarmoede en blokke-ring van de nierfuncties kunnen veroorzaken, worden bij voldoende verhitting onschadelijk gemaakt.<br />
Kleverige knolamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed kegelvormig, dan gewelfd tot uitgespreid, soms met een verhoogd cen-trum, Ø 5-12 cm, glad, wat kleverig, zuiver wit.<br />
Lamellen dicht opeen, wit.<br />
Steel 9-12 x 1-2 cm, wit, vaak wat gebogen, rafelig-vezelig, met een tere en vergankelijke witte ring en met om de smalle knolvormige steelbasis een grij-ze beurs. Vlees wit. Geur onaangenaam zoetig.<br />
Dodelijk Giftig.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbos en lanen (beuk, eik, berk).<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd), Meetnet.<br />
<br />
Verwante en/of gelijkende soorten<br />
Amanita citrina var. Alba<br />
Zwarte amaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd, dan uitgespreid tot vlak, Ø 2-9 cm, grijs- of sepiabruin tot zwart, wat lichter onder de schubben, sterk harig-schubbig met piramidale wratten in het centrum.<br />
Lamellen vrij dik, wit-crème tot zalmkleurig.<br />
Steel 7-13 cm x 10-25 mm, boven de ring bleek sepiabruin gegordeld, met een bleek grijsbruine stevige afhangende getande ring met donkere vlokjes aan de onderzijde, de steel onder de ring harig-schubbig wordend van de in schubben opbrekende sepiabruine beurs om de steelbasis, de steelbasis wortelend. Vlees wit. Geur opvallend, naar natte rubberen handschoenen.<br />
Sporeekleur wit tot bleekcrème.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loofbossen en houtwallen met jonge loofbomen (es) op veen en klei. Late herfst.<br />
Mogelijk saprofiet.<br />
<br />
Status<br />
Zeer Zeldzaam.<br />
Stekelkopamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed bolvormig, dan gewelfd tot vlak, Ø 7-9 cm, wit of zilvergrijs tot gelig, wat kleverig, bedekt met witte tot okerkleurige, grove kegelig-wrattige schubben en met van de rand afhangende, getande velumresten.<br />
Lamellen dicht opeen, wit-crème met vleeskleurige weerschijn en een gewim-perde rand.<br />
Steel 8-10 cm x 10-15 mm, wittig-crème, met een wit-crème afhangende wol-lig-vlokkige ring met wratjes aan de rand en met een witcrème beurs om de opgezwollen voet. Vlees wit met groenige zweem. Geur onaangenaam.<br />
Sporeekleur bleekgroen.<br />
Verdacht.<br />
<br />
Voorkomen<br />
Bij loofbomen (eik, beuk) in loofbossen en lanen op rivierklei en kalkrijke leem. Kalk- en warmteminnend.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam.<br />
Brokkelzakamaniet<br />
<br />
<br />
Beschrijving<br />
Hoed gewelfd tot uitgespreid met centraal bultje, Ø 5-12 cm, bruin tot olijf-bruin of grijs, vaak met grijswitte velumplakjes, hoedrand gevoord.<br />
Lamellen tamelijk wijd uiteen, wit.<br />
Steel 7-14 x 1-2 cm, bleker dan de hoed, met gordels van grijzige schubjes, steelvoet met wittige tot grijzige, wijde, brokkelige beurs. Vlees wittig-grijzig.<br />
Geur zwak.<br />
Sporeekleur wit.<br />
<br />
Voorkomen<br />
In loof- en naaldbossen op zure leembodems.<br />
Ectomycorrhizavormend.<br />
<br />
Status<br />
Zeer zeldzaam (Rode Lijst Gevoelig</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5571Amanieten2020-12-03T13:15:17Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Paatjeszwamgeslacht. Sporenpoeder wit. Lamellen vrij. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. Sporenpoeder wit.<br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5570Amanieten2020-11-29T16:07:59Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Witsporig plaatjeszwamgeslacht. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. <br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) NB. Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5569Amanieten2020-11-29T16:05:01Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Witsporig plaatjeszwamgeslacht. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. <br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.)NB.Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.</div>Trabnavnoolhttps://oogstenzonderzaaien.nl/w/index.php?title=Amanieten&diff=5568Amanieten2020-11-29T15:35:53Z<p>Trabnavnool: </p>
<hr />
<div>==Amanieten==<br />
<br />
Familie amanitaceae, geslacht amanieten<br />
<br />
Witsporig plaatjeszwamgeslacht. In Nederland komen verschillende soorten voor, eetbare maar ook dodelijk giftige soorten. Het daarom aan te raden om alleen onder supervisie van zeer ervaren en bekwame mycologen amanieten te plukken, laat staan te consumeren.<br />
<br />
'''Gemeenschappelijke kenmerken van amanieten'''<br />
<br />
Hoed met of zonder vlokkige velum resten, lamellen wit, zelden goudgeel, lamellen vrij van steel. <br />
Steel knolvormig verdikt, deels met beurs, ring al of niet aanwezig.<br />
Sporen wit, sporenpoeder wit, al dan niet amyloïde (zwarte of violette verkleuring van de celwanden). Sporen rondachtig of elliptisch, glad zonder kiemsporen. Mycorrhiza zwammen (symbiose tussen boom en zwam waarbij de zwam een mantel van hyfen (draadvormige cellen) vormt rond de worteltoppen.<br />
<br />
Alle amanieten zijn in jonge toestand omgeven door een aaneengesloten wit vlies, het velum universale, terwijl een ander kleiner vlies als een gedeeltelijk omhulsel Velum partiale, de hoed rand met de steel verbindt en daardoor de plaatjes bedekt. <br />
Wanneer de paddenstoel in lengte en breedte gaat groeien, de steel langer wordt en de hoed zich gaat uitspreiden, dan scheuren de weinig rekbare omhulsels in.<br />
Boort de hoed zich door het algemeen omhulsel heen dan blijft er een zak (volva) aan het ondereinde van de knolvormige steel zitten. <br />
Als het omhulsel opzij openbreekt, blijven er aan de knolvormige verdikte steelvoet een of meer concentrische op–of afstaande banden of ringen en op de hoed blijven schubben of plakjes, zichtbaar. (De typische witte stippen op de Vliegenzwam.) Door regen kunnen deze witte plaatjes van de hoed afspoelen.<br />
Aan de steel een brede vastzittende manchet. <br />
<br />
Echter vanwege zeer talrijke afwijkingen en kleurvariëteiten is de kans op verwisseling van giftige en niet giftige soorten enorm groot.</div>Trabnavnool