Wildpluk wiki - Gebruikersbijdragen [nl]

Wilgenroosje

2016-03-25T11:30:55Z

2001:983:C60A:1:35CE:8129:D212:1157:

Wilgenroosje, Chamerion angustifolium, is een veel voorkomende 30-150 cm hoge kruidachtige plant uit de teunisbloemfamile. Als je in de zomer roze/purperen bloeiende planten ziet, is er een goeie kans dat het wilgenroosje is.[[bestand:wilgenroosje.jpg|thumb|300px|right| bron:Bosbaas]] Haar langwerpige blad lijkt op wilgenblad, vandaar wilgenroosje. In het Engels wordt ze daarom willow-herb genoemd. In Noord America wordt zij ook wel fire-weed genoemd, omdat zij als één van de eerste planten groeit na een bosbrand.

== Kenmerken en voorkomen ==
Wilgenroosje groeit overal in Nederland, maar doet het extra goed op verstoorde grond, kap-vlakten en op plekken waar bosbrand is geweest. Je vind haar ook op andere open plekken zoals bosranden, langs wegen, in weilanden etc.

Wilgenroosje verschijnt in het voorjaar met enkele groene bladeren, met een duidelijke witte centrale nerf, net als haar familielid teunisbloem. In het late voorjaar schiet de plant omhoog met een kale rode/roze stengel die onderaan nauwelijks bladeren bevat. [[Bestand:wilgenroosje overzicht.jpg|thumb|300px|right|bron:Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Georg Sturm (1796) Oleanderröschen via http://wilde-planten.nl]]

De bladeren staan verspreid zijn smal en lancetvormig, met een meestal gave bladrand en witte middennerf. De nerven zijn geveerd en zijn aan de uiteinden met elkaar verbonden.
Aan de onderzijde is het blad groen tot blauwgroen

Vanaf juni tot september bloeit de plant met 2-3 cm grote paarse/purper/roze bloemen die in trosjes staan. De bovenkant van de tros is spits en bevat ongeopende bloemknoppen.
De bloemen gaan één voor één open van onder naar boven en buigen opzij als ze bloeien. Je kijkt dus altijd recht in de bloem. Soms vindt je helemaal beneden al bevruchte lange spitse rode zaaddozen. Die barsten open en hebben zaadpluis die door de wind verspreid wordt.

Wilgenroosje staat zelden alleen. Een groep planten is vaak één plant doordat ze uit wortelstokken groeien die meerdere uitlopers tegelijk hebben.

== Gebruik en toepassingen ==

In elke levensfase heeft de plant wel iets eetbaars te bieden

Jonge Scheuten

De jonge scheuten inclusief blad kun je rauw eten, maar zijn lekkerder als je ze 5-10 minuten kookt, stoomd of smoord. Zo smaken ze als asperge. Van maart tot mei zijn de jonge scheuten het lekkerst en in hun geheel te eten. Daarna zijn ze nog eetbaar, maar kun je ze beter schillen. Of breek de stengel op de plek waar het met een knakgeluid breekt. Daarboven is het nog mals.

Blad

Het jonge voorjaarsblad is enigszins zuur en bitter en kan rauw, gestoofd of gebakken gegeten worden zoals spinazie. Ook kan er thee van gezet worden. Zowel vers, als zongedroogd blad kan gebruikt worden.

Gefermenteerd blad

In delen van Rusland en Canada worden de bladeren en bloemen ook gefermenteerd, gedroogd en heet het Ivan of Kapor thee. Het heeft vele gezonde eigenschappen en de meest beschrevenen zijn: werkt tegen astma, prostaatproblemen en rustgevend. Blad voor thee oogst je het beste net vóór tot aan het begin van de bloei. Gefermenteerde thee heeft een warmere en noot-achtige smaak dan het gewoon gedroogde blad. Het heeft frisse bloemige en fruitige tonen.

Merg

Als de plant in de vroege herfst begint te bloeien maar nog geen zaad heeft ontwikkelt kun je het merg eten. Het beste splijt/snij je de stengel in tweeën en schraap je het binnenste merg er uit. Dit smaakt naar komkommer en kun je zo uit de hand eten. Je kunt het ook als verdikkingsmiddel aan soepen en sauzen toevoegen. Of droog het en eet het als zoete snack.

Bloemen

De plant bloeit tussen juni en september. Van de mooie bloemen maak je siroop, jam, of ijs! Of je versiert je salade en soep ermee.
Staat ook mooi in ijsblokjes!

== Leuke weetjes ==
Haar pluizige zaad is bijzonder licht ontvlambaar en handig als aanmaakmateriaal (tondel) voor vuurtjes. Dat verklaart weer op een andere manier haar naam “fireweed”. Tot slot kun je van haar vezelige stengels touw maken!

== Recept ==

'''Gefermenteerde wilgenroosje thee'''

* Pluk rond mei/juni een paar handenvol gaaf blad.

* Laat het drogen, bijvoorbeeld enkele uren in de zon of een nacht op karton.

* Neem de verwelkte bladeren en rol ze op tot een smalle bundel, zoals je een enorme shaggie zou draaien. Rol met flink wat kracht op een hard oppervlak de bladeren door en door zodat alle bladeren kneuzen en enzymen vrijkomen. Doe de "rolletjes" in een grote pan of ovenschaal en dek het af met een vochtige schone theedoek. Plaats de pan/ovenschaal op een warme plek van rond de 25 graden.

* Laat de bladeren zo 48 uur staan. Zorg dat de doek niet helemaal uitdroogt.

* Vervolgens de bladeren laten drogen.

Je kunt de thee mixen met citroen/sinaasappelschil

Bron: http://www.permies.com/t/48812/cooking/Fireweed-Leaf-Tea

Opmerking van de bosbaas: Je kunt de bladeren langer laten fermenteren, maar dan neemt de kans op schimmel toe.

[[Categorie:Maart]]
[[Categorie:April]]
[[Categorie:Mei]]
[[Categorie:Juni]]
[[Categorie:Juli]]
[[Categorie:Augustus]]
[[Categorie:September]]
[[Categorie:Oktober]]

Vogelmuur

2016-03-25T11:07:55Z

2001:983:C60A:1:35CE:8129:D212:1157:

[[Bestand:vogelmuur.jpg|thumb|400px|right]]Vogelmuur of muur (Stellaria media) is een lage eenjarige plant en wordt 5 tot 40 cm hoog. De stengels zijn groen of rood. Een enkele rij haren loopt langs de stengel van knop tot knop. De bladeren zijn groen, eirond met een spitse top, en vaak gesteeld. De bladeren staan in overstaande paren. De plant is vaak wijdvertakt, maar heeft slecht één wortelstelsel.

De vijf kroonbladen zijn wit en zeer diep ingesneden, waardoor het lijkt of er tien kroonbladen zijn. De kelkbladen zijn even lang en de helmknoppen zijn paars. Zolang er geen langere vorstperiode is bloeit muur in alle seizoenen. De bloemknop is sterk behaard.

Vogelmuur groeit op zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen op droge tot vochtige grond en is te vinden in akkers, tuinen, bermen en ruigten.

==Toepassingen==
Vogelmuur is het hele jaar door op veel plaatsen te vinden, zelfs diep in de winter, zolang er geen zware vorst overheen is gegaan. De beste periodes om te plukken zijn de lente en de herfst. De jonge planten zijn erg voedzaam en rijk aan vitamine C. Je eet ze het beste rauw, bijv. in salades.
Zolang de stengels, blaadjes en bloemen mals zijn, kun je ze plukken en dat is eigenlijk het hele jaar door, want verschillende generaties van het plantje volgen elkaar onafgebroken op.

Vogelmuur wordt voornamelijk rauw gegeten. Vogelmuur is ook lekker in roomkaas, roomboter of op een boterham. Knip of snij het even in kleine stukjes. Voor meer smaak kun je ook andere kruiden zoals Kraailook, Duizendblad en/of Kleine Veldkers toevoegen. Vogelmuur kan ook worden gekookt als groente, maar wel heel kort. Ook kunnen ze aan soepen worden toegevoegd.
Vogelmuur werkt overigens goed tegen jeuk.

'''* Stengel:'''
Zowel de bleke, zachtgroene blaadjes als de stengels kunnen bijna elke maand geplukt worden, behalve na strenge vorst. In het voor- en najaar zijn ze op hun frist. De smaak doet denken aan veldsla of zachte sla. Gebruik het rauw als salade of gekookt (slechts 2 minuten!) als groente. Als het te droog is geweest of als de plant ouder wordt, worden de stengeltjes langer en harder, zodat je dan beter alleen de laatste scheutjes kunt plukken. Oudere stengels worden draderig.

'''* Blad:'''
Zowel de bleke, zachtgroene blaadjes als de stengels kunnen bijna elke maand geplukt worden, behalve na strenge vorst. In het voor- en najaar zijn ze op hun frist. De smaak doet denken aan veldsla of zachte sla. Gebruik het rauw als salade of gekookt (slechts 2 minuten!) als groente. De bladeren kunnen als groente worden gekookt, maar wel heel kort. Ook kunnen ze aan soepen worden toegevoegd.

'''* Bloem'''
eetbaar

'''* Zaden en wotel:'''
niet van toepassing

'''* Volksgeneeskunde:'''
Vogelmuur heeft meer in zijn mars dan op het eerste gezicht lijkt. Dat dankt hij aan een hoog gehalte van vitamine A en C, silicea of kiezelzuur, magnesium, saponinen, organisch kalium en silicium, zouten, hars, gom en ijzer.
De medicinale eigenschappen zijn spijsverteringsbevorderend, aansterkend, urineafdrijvend, zogafdrijvend en wondhelend, tegen blaas- en nierziekten, reuma en ontstoken ogen. In de 19de eeuw werd de plant hoog aangeprezen als kalmerend middel en bij irritatie van de luchtwegen, bij ontstekingen van darmkanaal, nieren en geslachtorganen. Op slijmvliezen heeft het een verkoelende werking. Het werd in de volksgeneeskunde wel ingezet als slijmoplossend middel bij vastzittende hoest, bij eczeem, huidontstekingen en brandwonden.
Verwerkt tot zalf of kompres kan het gebruikt worden voor ontstoken huid, zweren en wintervoeten. Vogelmuur is een plantje dat bij jeuk of een geïrriteerde huid goed van pas komt: het verse plantje op de huid fijnwrijven geeft al veel verlichting.

'''* Varia'''
Het is een kruid dat luis verdrijft. Vogelliefhebbers doen het gedroogd in de nesten van de vogels.

==Recepten==

'''Vogelmuursoep'''
*''1 1/2 liter (kippen)bouillon''
*''6 lenteuitjes (of kraailook), wit en groen in dunne plakjes gesneden''
*''1 grote aardappel, geschild en in kleine blokjes gesneden''
*''2 bosjes vogelmuur, schoongemaakt en gewassen met de harde stengels verwijderd''
*''eventueel wat blaadjes zuring''
*''zout en peper''
*''3 dl slagroom''
 
Doe de uien , aardappel en vogelmuur (houdt wat blaadjes achter voor garnering) in de hete bouillon en laat, met een deksel op de pan, 10 tot 15 minuten zachtjes trekken. Kook niet te lang want dan verliest de soep zijn aroma. Breng op smaak met zout en peper en pureer. Doe terug in de pan met de room en laat weer warm worden zonder de soep te laten koken. Garneer met wat blaadjes vogelmuur.

''Uit: Wild Food van Roger Phillips.''
 

'''Stamppot van vogelmuur:'''
De goed gewassen en fijngesneden muur op het allerlaatste nippertje door de gekookte, gestampte, met peper, zout en nootmuskaat op smaak gebrachte, aardappelen lepelen.

'''Voorjaarsla van vogelmuur'''
Maak een eenvoudige maar vitamienrijke voorjaarsla door de in stukjes getrokken planten te mengen met een saus van twee eetlepels olie, een eetlepel natuurazijn, wat mosterd, zout en peper. Dien de sla meteen na het mengen op.

==Samenvatting==
Hele plant te gebruiken in salades, als groente of in soep.

'''Verzamelen: hele jaar door'''

[[Categorie:Hele jaar]]

Hop

2016-03-25T10:48:10Z

2001:983:C60A:1:35CE:8129:D212:1157: /* Hopscheutenomelet */

[[Bestand:hopbellen.JPG|thumb|300px]]Hop (Humulus lupulus) is een kruidachtige linksom windende klimplant en één van de snelst groeiende planten in het plantenrijk. Hij haalt gemiddeld een groeisnelheid van 10 cm per dag. Zijn maximale hoogte is een meter of acht. Een hopplant kan zo'n 12 tot 20 jaar oud worden. De grote overstaande bladeren hebben drie tot vijf lobben en gezaagde randen. De mannelijke en vrouwelijke bloemen groeien op verschillende planten. De vrouwelijke bloemen, die in augustus/september groeien, zijn bleek geel-groene kegeltjes met papierachtige schutblaadjes. Hop groeit in heggen en struikgewas.

==Toepassingen==
===Bladeren & jonge scheuten===
De jonge bladeren en scheuten kunnen tot eind mei worden gebruikt en aan salades worden toegevoegd. Wilde hopscheuten zijn in tegenstelling tot de (bijzonder kostbare) gecultiveerde hopscheuten sterker van smaak, en paars/groen in plaats van roomwit. Commercieel verhandelde hopscheuten worden in het donker onder plastic gekweekt en hebben een licht nootachtige smaak, wilde hopscheuten hebben een aangenaam bittere smaak. Van de bladeren kan ook thee gezet worden.

===Bloemen===
De hopbellen (vrouwelijke bloemen) kunnen gedroogd en tot poeder vermalen worden gebruikt in bijvoorbeeld brood. Gebruik hierbij wel kleine hoeveelheden, want wilde hop kan behoorlijk bitter zijn, een heel klein beetje is vaak al genoeg voor een heerlijke smaaktoevoeging. De hopbellen moeten aan de plant al enigzins gedroogd zijn, en terugveren wanneer je erin knijpt. De hopbellen zijn ook een belangrijk ingrediënt voor bier, hoewel de wilde variant over het algemeen vele malen bitterder is dan de gecultiveerde variant, en het dus lastig in te schatten is in welke hoeveelheid je het dient te gebruiken.

==Recept==
===Hopscheutenomelet===
*''200 gr hopscheuten (de groene uitlopers)''
*''4 eetlepels goede olijfolie''
*''5 grote eieren''
*''20 gr geraspte parmezaanse kaas''
*''zout en peper naar smaak''
 
Was de hopscheuten en laat ze goed uitlekken. Verhit de olie in een koekenpan van ongeveer 20 cm en doe de hopscheuten in de pan. Bak ze op matig vuur een paar minuten tot ze zacht worden. Klop de eieren met de parmezaanse kaas en het peper en zout. Zet het vuur iets hoger en giet het eiermengsel er bij. Bak de omelet aan de ene kant goudbruin. Laat vervolgens de omelet op een bord glijden en doe de pan omgekeerd op het bord. Draai dan het hele zaakje in één snelle beweging om. Bak vervolgens de andere kant snel goudbruin, zonder de binnenkant droog te laten worden. Serveer, in punten gesneden, warm of koud.
 
*''Vrij naar: Antonio Carluccio "goes wild". ISBN 90 4390 381 7. (één van de betere boeken over lekker eten uit het wild.)''
 

'''Verzamelen:'''

Jonge scheuten: maart-april

Hopbellen: augustus-september

 {{wildplukwijzer|hop|hop}}

==Foto's==
<gallery widths=300 heights=200 perrow=3>
Bestand:Oude hopranken 2.jpg|Oude hopranken van voorgaande jaren (9 april)
Bestand:Jonge hopranken.jpg|Jonge hopranken (9 april)
Bestand:Wilde hopscheuten.jpg|Wilde hopscheuten
</gallery>

[[Categorie:Maart]]
[[Categorie:April]]
[[Categorie:Augustus]]
[[Categorie:September]]